Program ośrodka

Program leczenia w Ośrodku Terapii Odwykowej Uzależnień

"Leczenie nie jest gwarancja wyzdrowienia, ale jedyną drogą nadziei”

Ruth Maxwell

Podstawowymi celami terapii w OTOU są:

  • zwiększenie zdolności do trwałego utrzymywania abstynencji,
  • nabycie umiejętności rozwiązywania problemów osobistych,
  • zmiana stylu życia związanego z zachowaniem abstynencji od środków psychoaktywnych,
  • usunięcie lub złagodzenie problemów somatycznych i psychicznych.
  • zmiana zachowań nawykowych, reakcji, a także ćwiczenie nowych umiejętności niezbędnych do trzeźwego życia, - rozpoznawanie czynników ryzyka i opracowanie strategii zapobiegania nawrotom choroby,
  • eliminacja zachowań aspołecznych, przyjęcie odpowiedzialności za swoje życie.

Program terapeutyczny Ośrodka budowany jest od początku 1988 roku. Skupia w sobie dorobek społeczności terapeutycznej, doświadczeń amerykańskiego programu Minnesota, strategiczno-strukturalnej terapii uzależnień, terapii poznawczo-behawioralnej, psychologii motywacji oraz programu 12 Kroków Anonimowych Alkoholików i Anonimowych Narkomanów. Poza tym wykorzystywane są metody, które wyłoniły się z nurtu opartego na koncepcji społecznego uczenia się jak np. program treningu umiejętności zaradczych Petera Montiego.

W myśl „leczenia całej osoby” program składa się z różnorodnych zajęć. Ma charakter reedukacyjny i resocjalizacyjny. Łączy w sobie wiele form oddziaływania:

  • zajęcia o charakterze mikro-edukacyjnym,
  • psychoterapię grupową,
  • terapię indywidualną,
  • treningi umiejętności zaradczych,
  • uczenie umiejętności zwiększających kontrolę poznawczą nad emocjami i zachowaniem oraz lepszego radzenia sobie ze stresem,
  • terapię pracą i ruchem,
  • osobiste plany terapii,
  • wszelkiego rodzaju techniki warunkowania instrumentalnego,
  • modelowanie pożądanych postaw i zachowań,
  • ankiety diagnostyczne Johanssona i inne.

Wykorzystywane techniki pracy terapeutycznej opierają się na zasadach uczenia społecznego, modelowania, udzielania informacji zwrotnych, warunkowania instrumentalnego oraz treningów umiejętności społecznych. Charakterystyczną cechą programu są jasne reguły, normy i zasady obowiązujące wszystkich członków społeczności terapeutycznej.

Do elementów struktury terapii stosowanej w Ośrodku należą:

  1. Instrumentalne oddziaływania poznawcze. Dostarczenie wiedzy o sprawach ważnych dla procesu zdrowienia w postaci mikro-edukacji, czyli krótkich wykładów. Wiedza ta na bieżąco jest odnoszona przez pacjenta do jego doświadczeń.
  2. Wpływ interpersonalny indywidualny i grupowy (funkcjonowanie w społeczności terapeutycznej, grupowych zajęciach terapeutycznych i indywidualnych kontaktach).
  3. Wykorzystanie metod uczenia społecznego, poprzez dostarczenie przykładów i wzorów postępowania ( funkcjonowanie w społeczności terapeutycznej).
  4. Autoanaliza osobistych schematów postępowania, analiza zdarzeń (zajęcia terapeutyczne grupowe, terapia indywidualna, kwestionariusze).
  5. Ćwiczenie nowych umiejętności (Trening Asertywnych Zachowań Abstynenckich, Zapobieganie Nawrotom, radzenie sobie ze złością i inne).

Całość oddziaływań jest związana z dokonywaniem stopniowej zmiany sposobu życia.

 

Podział na etapy

Pacjent przechodzi przez szereg etapów, które wyznaczają proces zmian oraz określone zadania do zrealizowania. Plan zajęć terapeutycznych i edukacyjnych podzielony jest na etapy, zgodnie z założeniem, że zmiana jest procesem rozwojowym. W każdej fazie kładzie się nacisk na przyrost wiedzy i umiejętności; w miarę tego przyrostu pacjent przechodzi na kolejny etap terapii.

 

I etap – Pierwszy tydzień pobytu w ośrodku.

Cele:

  • adaptacja do warunków ośrodka,
  • utrzymanie abstynencji,
  • zapoznanie się z zasadami i regułami,
  • podjęcie decyzji co do dalszego uczestniczenia w terapii,
  • wzbudzenie motywacji do zmiany i leczenia.

 

II etap – Pierwszy miesiąc pobytu

Cele:

  • adaptacja do warunków ośrodka,
  • wzmacnianie motywacji do zmiany,
  • wyrównanie stanu psychofizycznego,
  • nawiązanie wstępnego kontaktu,
  • wspieranie wczesnej abstynencji,
  • uzyskanie wiedzy dotyczącej autodiagnozy swojego uzależnienia,
  • nauka nowych umiejętności i sposobów radzenia sobie w obszarach takich jak: rozwiązywanie problemów, radzenie sobie ze stresem i inne.
  • nauka konstruktywnego spędzania wolnego czasu,
  • akceptacja panujących zasad i norm panujących w Ośrodku oraz norm społecznych.
  • nauka otwartości , odwagi w mówieniu o sobie,
  • zdobywanie zaufania do grupy.

Przywileje i zadania. Pacjent w miarę długości pobytu w ośrodku otrzymuje kolejne prawa i nowe zadania związane z etapem leczenia.

  • uzyskanie pierwszych praw min. kontakt z rodziną, możliwość brania udziału w decyzjach podejmowanych przez społeczność,
  • przyjmowanie pełnienia drobnych funkcji w społeczności,
  • rozpoczęcie systematycznej pracy terapeutycznej z indywidualnym terapeutą,
  • udział w zajęciach edukacyjnych,
  • zaangażowanie w życie społeczność, zajęcia terapeutyczne,
  • wykonywanie wszystkich prac związanych z utrzymaniem porządku, przygotowaniem posiłków, dbaniem o higienę.

 

III etap – Od 2-3 miesięcy

Cele:

  • nabywanie wiedzy i umiejętności związanych z radzeniem sobie z głodem alkoholowym, narkotykowym,
  • uświadomienie wpływu używania narkotyków na różne sfery życia,
  • budowanie tożsamości osoby uzależnionej,
  • rozwijanie umiejętności interpersonalnych,
  • rozwijanie umiejętności zadaniowych,
  • praca nad większą odpowiedzialnością za swoje zachowania i decyzje,
  • porządkowanie swoich spraw: prawnych, rodzinnych, zawodowych, finansowych.

Przywileje ( po 3 mies. pobytu) i zadania:

  • możliwość wychodzenia pod opieką pacjenta na bardziej zaawansowanym etapie terapii poza Ośrodek,
  • pełnienie bardziej odpowiedzialnych funkcji w społeczności,
  • udział w grupach Anonimowych Narkomanów/Anonimowych Alkoholików poza Ośrodkiem,
  • udział w zajęciach terapeutycznych grupowych,
  • możliwość kontaktowania się z innymi osobami niż rodzina,
  • pełnienie funkcji opiekuna dla pacjentów, którzy uczestniczą krócej w terapii.

 

IV etap – Czwarty miesiąc pobytu.

Cele:

  • zwiększenie samodzielności, odpowiedzialności, rzetelności w wykonywaniu powierzonych zadań,
  • rozwijanie umiejętności interpersonalnych,

Przywileje i zadania:

  • możliwość samodzielnego opuszczania ośrodka na kilka godzin,
  • wyjazd na 48 godzin przepustkę do domu,
  • pełnienie coraz odpowiedzialniejszych funkcji w społeczności terapeutycznej,
  • podsumowanie nad jakimi problemami pacjent pracował do tej pory, nad czym chce pracować, jak radził sobie w sytuacjach trudnych i kryzysowych, jak korzystał z zajęć grupowych i relacji z terapeutą indywidualnym.

 

V etap – Szósty miesiąc pobytu.

Cele:

  • zwiększenie świadomości swojej odpowiedzialności za dalsze zdrowienie,
  • wyeliminowanie zachowań autodestrukcyjnych ( zachowania sprzyjające używaniu narkotyków, samookaleczeń, myśli i tendencji samobójczych),
  • zmiana destrukcyjnych form relacji z otoczeniem na zachowania prospołeczne
  • budowanie pozytywnej wizji własnej osoby i życia.

Przywileje i zadania:

  • udzielenie odpowiedzi na pytania: „Czy zmiany, jakie w nim zaszły są wystarczające by mógł zdrowieć? Brak, jakich zmian stanowi przeszkodę w jego dalszym zdrowieniu?”
  • uzyskanie kolejnych przywilejów związanych z coraz większą samodzielnością , sprawowanie opieki nad pacjentami z wcześniejszych etapów leczenia w czasie wychodzenia poza Ośrodek,
  • branie pod opiekę na wyjścia z ośrodka osoby z „młodszej” grupy.

 

VI etap – Omówienie pobytu w Ośrodku i podsumowanie całości przebiegu terapii.

  • przygotowanie planu dalszego zdrowienia.

 

Wszystkie znaczące etapy terapii są omawiane przez pacjenta na spotkaniu społeczności terapeutycznej, w której biorą udział wszyscy pacjenci i terapeuta lub większość terapeutów. Pacjent uzyskuje przy każdej takiej sytuacji informacje zwrotne, które analizuje w dalszej pracy terapeutycznej z terapeutą indywidualnym.

Pacjenci w trakcie terapii pełnią różnorodne funkcje w społeczności, związane z wykonywaniem różnych zadań o określonej odpowiedzialności. Pełnienie funkcji zaczyna się od funkcji prostszych do coraz bardziej odpowiedzialnych(opiekun, kwiatków, kronikarz, szef kuchni, gospodarz domu, inne). Osoby do pełnienia funkcji są wybierane w zależności od tego, jaka funkcja będzie pomocna dla pacjenta i pomoże mu na ćwiczenie nowych umiejętności interpersonalnych.

Pełnienie różnych ról społecznych jest katalizatorem zmian. Następuje wzajemne modelowanie zachowań przez wszystkich członków społeczności. Poza udziałem w życiu społeczności terapeutycznej pacjent uczestniczy w u strukturalizowanych oddziaływaniach psychoterapeutycznych. Wszystkie zajęcia mają określoną strukturę zawartą w scenariuszach zajęć.

 

Oddziaływania o charakterze rehabilitacyjnym i resocjalizacyjnym.

Istotnym elementem programu terapeutycznego Ośrodka jest aktywność pacjentów związana z samoobsługą (sprzątanie, gotowanie, dbanie o wszystkie pomieszczenia ośrodka itp.). Niewątpliwie aspekt terapeutyczny pełni ergoterapia.

Zajęcia prowadzone są w formie terapii zajęciowej. Obejmują one naukę prac malarskich, drobnych prac remontowych, naukę prac stolarskich, uprawiania ogrodu, naukę szycia, naukę gotowania, naukę utrzymania porządku (trening higieniczny). Wszystkie prace wykonywane są na rzecz społeczności ośrodka. Mają one charakter praktycznej nauki, zbierania doświadczeń nie tylko w nabywaniu umiejętności związanych z wykorzystaniem praktycznych czynności, ale też nauką współpracy w zespole ludzi.

Nauce spędzania wolnego czasu oraz rozwojowi zainteresowań sprzyja udział:

  • w zajęciach sportowych (codzienny bieg, gimnastyka, basen, siłownia, gra w piłkę)
  • udział w zajęciach teatralnych,
  • zajęciach plastycznych,
  • chodzenie do teatru, do muzeum, planetarium, zwiedzanie zabytków miasta,
  • możliwość rozwijania zainteresowań muzycznych, gra na różnych instrumentach.

W trakcie terapii ważnym jest, by pacjenci mogli skorzystać z obozów terapeutycznych.

Organizowane są w ciągu roku dwa obozy terapeutyczne:

  • obóz żeglarski na Jezioraku.
  • obóz górski.

Poza tym pacjenci w czasie terapii są wolontariuszami w schronisku dla zwierząt oraz Fundacji na Rzecz Osób Niepełnosprawnych „ Arkadia”.

Wszystkie te formy dają szansę na uczenie się samo- akceptacji, poszukiwania swoich mocnych stron, uczenie się pozytywnego myślenia a także nabywanie umiejętności praktycznych.

All for Joomla All for Webmasters